Een groeimarkt

Nieuwe kantoorconcepten en de veranderende kantorenvraag

Algemeen

De Nederlandse kantorenmarkt geeft sinds 2015 zichtbare tekenen van herstel. Bedrijven en instellingen nemen weer meer kantoorruimte op. Bovendien ging ook voor het eerst in jaren het aanbod van leegstaande en nog te verhuren kantoren omlaag (NVM).

De totale voorraad aan kantoorruimte in Nederland bedraagt 47.491.000 m² medio 2018 (Cushman & Wakefield).

2.445.530 personen werkten in 2017 in een kantooromgeving. 29% van de werkzame beroepsbevolking werkt in een kantoor (Cushman & Wakefield).

Opname

Medio 2018 vond op de vrije markt ongeveer 558.000 m² kantoorruimte haar weg naar bedrijven en instellingen, 3,9% minder dan medio 2017.

De opname van kantoorruimte naar sector ziet er in 2017 – medio 2018 als volgt uit: Industrie, handel en transport 22%, ICT 9%, Banken en verzekeraars 4%, Zakelijke dienstverlening 35%, Overheid en overige non-profit 30% (Cushman & Wakefield).

Aanbod

De vraag naar kwalitatieve kantoorruimte overstijgt het aanbod omdat het eisenpakket van een hedendaags kantoor sterk is veranderd ten opzichte van de bouwjaren van de leegstaande kantoren. De oplossing ligt bij renovatie en het gebiedsgewijs herontwikkelen van monofunctionele kantoorgebieden (NRP).

Het aanbod van kantoorruimte in Nederland bedraagt 6.240.000 m² medio 2018. (Cushman & Wakefield).

Investeringen

Het investeringsvolume in kantoren neemt verder toe. Beleggers investeerden in 2017 bijna  5,4 miljard in kantoorgebouwen. Een jaar eerder bedroegen de investeringen in dit segment van de commerciële gebouwenmarkt circa € 4 miljard. Kantoren vormden in 2017 de belangrijkste beleggingscategorie, want van het totale volume dat in commercieel vastgoed werd belegd, had bijna 60%  betrekking op kantoorgebouwen. (NVM).

Het gemiddeld jaarlijks investeringsvolume over de periode 2010-2017 voor de 4 grootste kantoormarkten van Nederland: Amsterdam € 1,285 miljard, Rotterdam € 485 miljoen, Den Haag € 280 miljoen en Utrecht € 212 miljoen.

Voorraad

Medio 2018 bedraagt de totale voorraad aan kantoorruimte in Nederland 47.491.000 m² (Cushman & Wakefield).

De gemeenten met de grootste kantorenvoorraad zijn Amsterdam (6,1 miljoen m²), Den Haag (3,9 miljoen m²), Rotterdam (3,7 miljoen m²) en Utrecht (2,8 miljoen m²) (Savills).

Huurprijzen

De gemiddelde huurprijs steeg medio 2018 tot € 137 per m², een toename van 1,9% ten opzichte van 2017.

Omdat de prijzen overal vrij stabiel zijn, zorgt vooral de stijging in Utrecht voor deze toename.De huurprijzen stegen er van € 65 – € 245 tot € 65 – € 275, een toename van 2,8% medio 2018 (Cushman & Wakefield).